آزمونهای سازگاری الکترومغناطیسی تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی
آزمونهای سازگاری الکترومغناطیسی برای تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی اهمیت زیادی دارند، زیرا تضمین میکنند که این تجهیزات در محیطهای الکترومغناطیسی حساس و حساسیتپذیر عملکرد صحیح و بدون تداخل داشته باشند. پیشرفت چشمگیر فناوریهای الکتریکی، الکترونیکی و مخابراتی، سبب بکارگیری روزافزون آنها در ساخت تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی شده است. این اتفاق اگرچه در رشد کیفی و بهبود خدمات حوزه بهداشت و درمان بسیار موثر بوده است در عین حال لزوم توجه به نگرانیهای ناشی از مخاطرات احتمالی برای ایمنی افراد و آثار ناخواستهای همچون تداخلات الکترومغناطیسی را بیش از گذشته افزایش داده است. این امر باعث شده تا مهندسان و طراحان علاوه بر توجه به عملکرد ضروری، ملاحظات مرتبط با ایمنی الکتریکی و سازگاری الکترومغناطیسی تولیدات را به طور جدی مد نظر قرار دهند. سازگاری الکترومغناطیسی بدان معناست که تجهیزات باید بتوانند در محیط الکترومغناطیسی پیرامون خود بدون تاثیرگذاری نامطلوب یا متاثر شدن از تجهیزات دیگر، عملکرد صحیح داشته باشند. بر همین اساس، کلیه تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی تولید شده در داخل کشور یا وارداتی به دلیل اینکه با جان، سلامت و کیفیت درمان افراد سروکار دارند ملزم به رعایت الزامات و استانداردهای مرتبط هستند.
اهداف اصلی آزمونهای الکترومغناطیسی عبارتند از:
حفظ ایمنی بیمار و کاربر: جلوگیری از تداخلهای الکترومغناطیسی که ممکن است منجر به آسیبهای جبرانناپذیر برای بیمار یا کاربر تجهیز یا کادر درمان شوند.
اطمینان از عملکرد درست تجهیزات: اطمینان از اینکه تجهیزات در حضور میدانهای الکتریکی، مغناطیسی و الکترومغناطیسی محیط، عملکرد صحیح خود را حفظ میکنند.
رعایت استانداردهای ملی و بینالمللی: انطباق با مقررات و استانداردهای ملی و جهانی مانند IEC 60601-1-2،
IEC 60601، IEC 61326-1، IEC 61010 ، ISO 14971 و ....
کاهش ریسکهای قانونی و مالی: جلوگیری از مشکلات حقوقی و خسارات مالی ناشی از عملکرد نادرست یا تداخل غیرقابل کنترل.
کاهش خطاهای تشخیصی و درمانی: تجهیزات پزشکی حساس، مانند دستگاههای تصویربرداری، MRI، سیتیاسکن و مانیتورهای علائم حیاتی بیمار، در برابر تداخلات الکترومغناطیسی باید مقاوم باشند.
حفظ سازگاری با محیطهای بیمارستانی و آزمایشگاهی: مراکز درمانی دارای تجهیزات متعدد هستند؛ آزمونهای EMC تضمین میکنند که همه دستگاهها به خوبی کنار هم کار کنند و بر یکدیگر تاثیر نامطلوبی نگذارند.
پاسخ به نیازهای قانونی و مقرراتی: کشور ایران مانند بسیاری از کشورها الزاماتی در مورد سازگاری الکترومغناطیسی دارند که تولیدکنندگان و واردکنندگان باید رعایت کنند. انجام این آزمونها، مجوزهای لازم را اخذ و بازار را تثبیت میکند.
افزایش سطح اعتماد مصرفکنندگان و بیماران: تجهیزات تایید شده از نظر EMC، نشاندهنده کیفیت، ایمنی و قابلیت اطمینان آنها است، و اعتماد بیشتری به کاربران و بیماران جلب میکند.
کاهش هزینههای نگهداری و خرابیهای احتمالی: تجهیزاتی که با اصول صحیح و با در نظر گرفتن ملاحظات EMC و مصون در برابر تداخلات، طراحی و ساخته میشوند، احتمال خرابیها و نیاز به تعمیرات در آنها کاهش یافته و هزینههای کلی نگهداری کمتر خواهد شد.
در نتیجه، آزمونهای سازگاری الکترومغناطیسی نهتنها برای رعایت قوانین و استانداردها حیاتی هستند، بلکه نقش مهمی در افزایش کیفیت، ایمنی و کارایی تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی دارند.
مرکز تحقیقات صنایع انفورماتیک، به عنوان معتبرترین و مجهزترین آزمایشگاه تخصصی در کشور است که در حوزه سازگاری الکترومغناطیسی فعالیت دارد و مجهز به چمبر الکترومغناطیسی ۱۰ متری، 3 متری و اتاق آزمون برای تجهیزات بزرگ در حوزه پزشکی، بیمارستانی و آزمایشگاهی میباشد. این ویژگی منحصربهفرد، امکان انجام آزمونهای سازگاری الکترومغناطیسی بر روی کلیه تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی با ابعاد کوچک و بزرگ را فراهم ساخته است.
تجهیزاتی که این آزمایشگاه تجربه و توانایی انجام آزمون روی آنها را دارد عبارتند از:
- انواع دستگاههای تصویربرداری سیتیاسکن، سونوگرافی، MRI ، رادیولوژی، X-ray و ...
- تجهیزات ضدعفونیکننده و دستگاههای امحاء کننده زباله، انواع اتوکلاوهای صنعتی
- دستگاههای کمک تنفسی، ماشینهای بیهوشی و ونتیلاتورها
- انواع دستگاههای ساکشن بیمارستانی و اتاق عمل
- تجهیزات درمان، زیبایی و تشخیصی لیزری
- دستگاههای همودیالیز و RO (Reverse osmosis)، سنگشکن
- سیستمهای تهویه، تصفیه و ضدعفونیکننده هوای بیمارستانی
- تجهیزات حمل بیمار شامل تختهای بیمارستانی و اتاق عمل، ولیچیرهای برقی
- تجهیزات جراحی شامل دستگاههای الکتروسرجری، الکتروکوتر، دریل جراحی، چراغهای اتاق عمل، مانیتورهای علایم حیاتی، الکتروکاردیوگراف، نویگشن جراحی، دستگاه شوک الکتریکی و ...
- تجهیزات آنالیزکننده نمونههای بیولوژیک و تشخیصی آزمایشگاهی مانند دستگاههای بیوشیمی، هماتولوژی، الایزا، اسپکتروفتومترها، اتوکلاو، انکوباتور، فور، انواع سانتریفیوژها و میکروفیوژها، ورتکس، شیکر، روتاتور، دستگاههای پاتولوژی مانند تیشو پروسسور، میکروتون، الکتروفروز، ژلداک، میکروسکوپ، حمام بنماری، دستگاههای مولکولی مانند هود لامینار، یخچال آزمایشگاهی، دستگاه PCR یا ترموسایکلر و ....
- تجهیزات دندانپزشکی شامل یونیت دندانپزشکی، اتوکلاو، فور، کورههای دندانپزشکی و ...
- دستگاههای مراقبت نوزاد، فوتوتراپی، انکوباتور نوزاد و ...
- آمبولانسهای بیمارستانی و تجهیزات حمل بیمار
آزمایشگاه تجهیزات پزشکی مستقر در مجموعه آزمایشگاهی مرکز تحقیقات صنایع انفورماتیک در واحد پرند با سالها سابقه در زمینه انجام آزمونهای سازگاری الکترومغناطیسی، ایمنی عمومی و ویژه، یکی از پیشگامان این حوزه به شمار میرود. این آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت بر اساس استاندارد ISO/IEC 17025 از مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران برای انجام آزمونهای الزامی مطابق با آخرین نسخه استانداردهای بینالمللی و ملی میباشد. همچنین این مجموعه به عنوان معتبرترین آزمایشگاه همکار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان غذا و دارو، اداره کل تجهیزات پزشکی و سازمان ملی استاندارد فعالیت مینماید.
این مرکز تنها آزمایشگاه تائید شده در کشور در حوزه انجام آزمونهای سازگاری الکترومغناطیسی برای خودروهای امدادی و آمبولانس میباشد.
این مرکز علاوه بر انجام آزمون و صدور گزارشهای آزمون معتبر در سطح بینالمللی، توانایی ارائه خدمات فنی مهندسی و آموزشی در حوزه سازگاری الکترومغناطیسی را نیز دارا میباشد.
جهت آشنایی با آزمایشگاههای مرکز میتوانید به سایت WWW.Rcii.ir مراجعه نمایید.











مریم یحیائی- خرداد ماه 1404